Kronik hastalıklar; uzun süre devam eden, düzenli takip ve yaşam tarzı düzenlemesi gerektiren hastalıklardır. Hipertansiyon, diyabet, kalp-damar hastalıkları, obezite, KOAH, astım ve böbrek hastalıkları kronik hastalıklara örnek verilebilir.
Kronik hastalıkların takibinde amaç yalnızca ilaç kullanmak değildir. Düzenli hekim kontrolü, doğru ilaç kullanımı, sağlıklı beslenme, tuzun azaltılması, sigaradan uzak durma, düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü birlikte önemlidir. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, kronik hastalıklarla ilgili halkı bilgilendirmeye yönelik “Hipertansiyon ve Egzersiz”, “KOAH ve Egzersiz” gibi dokümanlar yayımlamaktadır.
Bu Sayfadaki Broşürlerin Amacı
Göle 2 Nolu Aile Sağlığı Merkezi olarak bu sayfada kronik hastalığı olan veya kronik hastalık riski taşıyan vatandaşlarımız için anlaşılır, güvenilir ve uygulanabilir bilgiler sunmayı amaçlıyoruz.
Bu broşürler; tansiyon, diyabet, obezite, kalp-damar riski, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, sigara bırakma ve düzenli takip gibi konularda size yol göstermek için hazırlanmıştır.
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı, tedavi veya ilaç düzenlemesi yerine geçmez. İlaçlarınızı kendi kararınızla bırakmayınız, dozunu değiştirmeyiniz. Kişisel sağlık durumunuz için aile hekiminize başvurunuz.
Hipertansiyon Nedir?
Hipertansiyon, kan basıncının normalden yüksek seyretmesidir. Halk arasında “yüksek tansiyon” olarak bilinir. Bazen baş ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi gibi belirtiler yapabilir; ancak birçok kişide belirti vermeden de ilerleyebilir. Bu nedenle tansiyonun düzenli ölçülmesi önemlidir.
Hipertansiyon; kalp, beyin, böbrek ve damar sağlığını etkileyebilir. Düzenli takip, ilaçların doğru kullanımı ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Sağlık Bakanlığı kaynaklarında hipertansiyondan korunma ve kontrol için tütün ve alkolden uzak durma, sağlıklı beslenme, fazla kilolu/obez bireylerde kilo verme, düzenli fiziksel aktivite yapma ve tuz tüketimini azaltma önerilmektedir.
Sağlıklı Yaşam Önerileri
1. Tuzu Azaltın
Fazla tuz tüketimi tansiyon yüksekliği, kalp hastalıkları ve böbrek hastalıkları açısından risk oluşturabilir. Sağlık Bakanlığı, günlük tuz tüketiminin 5 gramı geçmemesini önermektedir. Bu miktar yaklaşık bir tepeleme çay kaşığı veya silme bir tatlı kaşığı kadardır; ancak gün içinde ekmek, peynir, turşu, salamura, hazır çorba, cips ve paketli ürünlerden alınan gizli tuz da buna dahildir.
Yemeklerin tadına bakmadan tuz eklemeyin. Paketli ürünlerin etiketlerini kontrol edin. Turşu, salamura, işlenmiş et ürünleri ve hazır gıdaları sınırlayın.
2. Şekerli ve Paketli Gıdaları Azaltın
Şekerli içecekler, paketli tatlılar, bisküvi, kek, cips, kızartma ve fast food ürünleri kilo kontrolünü zorlaştırabilir. Diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalığı riski olan kişilerde dengeli beslenme daha da önemlidir.
Daha çok evde hazırlanmış yemekleri, sebze, yoğurt, kuru baklagil, tam tahıl ve uygun porsiyonda meyveyi tercih edin.
3. Düzenli Hareket Edin
Hareket etmek tansiyon, kan şekeri, kilo kontrolü, kalp-damar sağlığı ve ruh hali için faydalıdır. Sağlık Bakanlığı Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi’nde düzenli fiziksel aktivitenin hipertansiyon ve inme riskini azaltmaya, kan yağları ve kolesterolü düzenlemeye katkı sağladığı belirtilmektedir.
Yürüyüş en kolay başlanabilecek aktivitelerden biridir. Kalp hastalığı, ileri yaş, ciddi nefes darlığı, eklem sorunu veya başka önemli hastalığı olan kişiler egzersiz planı için aile hekimine danışmalıdır.
4. İdeal Kilonuzu Korumaya Çalışın
Fazla kilo; hipertansiyon, diyabet, kalp-damar hastalıkları ve eklem sorunları açısından riski artırabilir. Hızlı ve sağlıksız diyetler yerine sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları ve düzenli hareket tercih edilmelidir.
Kilo verme sürecinde aile hekiminizden veya uygun durumlarda Sağlıklı Hayat Merkezi gibi destek birimlerinden yardım alabilirsiniz.
5. Sigara ve Tütün Ürünlerinden Uzak Durun
Sigara; kalp-damar hastalıkları, KOAH, akciğer hastalıkları ve birçok kanser türü açısından önemli bir risk faktörüdür. Kronik hastalığı olan kişilerde sigara kullanımı hastalık kontrolünü zorlaştırabilir.
Sigarayı bırakmak zor olabilir; ancak destek almak başarı şansını artırır. Aile hekiminize başvurarak sigara bırakma konusunda danışmanlık ve yönlendirme alabilirsiniz.
6. İlaçlarınızı Düzenli Kullanın
Kronik hastalık ilaçları çoğu zaman uzun süreli kullanılır. Kendinizi iyi hissetseniz bile hekiminizin önerdiği ilaçları düzenli kullanmanız önemlidir.
İlacınızı kendi kendinize kesmeyin. Dozunu artırmayın veya azaltmayın. Yan etki düşündüğünüz bir durum olursa aile hekiminize başvurun. Başka bir ilaç, bitkisel ürün veya takviye kullanmadan önce hekiminize bilgi verin.
7. Kontrollerinizi Aksatmayın
Kronik hastalıklarda düzenli takip, sorunların erken fark edilmesine yardımcı olur. Tansiyon, kan şekeri, kilo, bel çevresi, kolesterol, böbrek fonksiyonları ve kalp-damar riski kişiye göre belirli aralıklarla değerlendirilir.
Kendinizi iyi hissetseniz bile kontrol günlerinizi aksatmayın. Düzenli takip, kronik hastalık yönetiminin en önemli parçalarından biridir.
Ne Zaman Hemen Sağlık Kuruluşuna Başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurunuz:
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi.
Ani konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük.
Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu veya bilinç bulanıklığı.
Çok yüksek veya çok düşük kan şekeri belirtileri.
Tansiyon yüksekliğiyle birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı veya görme bozukluğu.
İlaç sonrası nefes darlığı, yüzde-dudakta şişme, yaygın döküntü gibi alerji belirtileri.
Acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Göle 2 Nolu ASM Olarak Yanınızdayız
Göle 2 Nolu Aile Sağlığı Merkezi olarak kronik hastalıkların düzenli takibini, koruyucu sağlık hizmetlerini ve sağlıklı yaşam danışmanlığını önemsiyoruz.
Tansiyon, diyabet, obezite, kalp-damar riski, sigara bırakma, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilgi almak için aile hekiminize başvurabilirsiniz.
Düzenli takip, doğru bilgi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları kronik hastalık yönetiminin temelidir.
Göle 2 Nolu Aile Sağlığı Merkezi olarak sağlığınız için yanınızdayız.
